Inhoudelijke redactie of tekstuele redactie. Wat is het verschil?

In het kort:
* Je manuscript is niet meteen klaar voor publicatie als je de laatste punt hebt gezet. Redactie is een belangrijke volgende stap.
* Er zijn twee belangrijke vormen van redactie: inhoudelijke redactie en tekstuele redactie. Beide kijken naar iets anders.
* Bij inhoudelijke redactie wordt gekeken naar het verhaal: klopt de opbouw, is er genoeg spanning, ontwikkelen personages zich goed en blijft het verhaal logisch?
* Bij tekstuele redactie ligt de focus op de taal: lopen zinnen soepel, klopt de grammatica, past de dialoog bij het personage en is het taalgebruik consistent?
* Wil je weten of jouw manuscript klaar is voor redactie? Een mini-redactie of proeflezing (zoals een Proeverij) geeft snel inzicht in de sterke punten en verbeterpunten van je manuscript.

Manuscript klaar? Uitgeven maar!
Helaas werkt het niet zo. Het is niet zo dat als jij de laatste punt hebt gezet, je manuscript klaar is om uitgegeven te worden. Er moet daarna echt nog wel wat werk verzet worden. Je manuscript moet geredigeerd worden. Maar als je dan gaat zoeken op het wereldwijde web dan kom je allerlei termen tegen: persklaarmaken, redigeren, inhoudelijke redactie, tekstuele redactie, correctie, en ga zo maar door. Wat moet je kiezen? En wanneer? In dit blog ga ik wat dieper in op de fases die na het zetten van de laatste punt als eerste aan bod komen namelijk: de inhoudelijke en de tekstuele redactie. Is het allebei nodig en wat is het verschil daarin?

Wat is redigeren überhaupt?

Van Dale omschrijft redigeren als volgt: in behoorlijke vorm (wat betreft stijl, grammatica, structuur) op schrift onder woorden brengen, in elkaar zetten.

En in deze omschrijving zit zowel de inhoudelijke als de tekstuele redactie verscholen. Want, kort gezegd, wordt er bij de inhoudelijke redactie met name gelet op stijl en structuur waarbij er bij de tekstuele redactie weer meer op de grammatica wordt gelet. In de alinea’s hieronder ga ik er per onderdeel wat dieper op in.

Inhoudelijke redactie

Heel simpel gezegd let de redacteur bij de inhoudelijke redactie met name op het verhaal. Je kunt het ook zien als redactie op meso-niveau. Er wordt van ‘een afstandje’ naar je manuscript gekeken. Zo wordt gekeken naar de algehele verhaalontwikkeling; loopt het verhaal lekker? Zijn de hoofdstukken goed opgebouwd? Ook wordt er ingezoomd op je personages. Hoe ontwikkelen zij zich? Voelen ze als échte mensen? Tempo en spanning is natuurlijk ook van belang. Want hoewel sommige mensen slaperig worden van lezen, is het natuurlijk niet de bedoeling dat zij bij het lezen van jouw verhaal in slaap vallen omdat het veel te saai is.

En dit zijn nog maar een paar onderdelen waar bij de inhoudelijke redactie op gelet wordt. In dit blog wordt er uitgebreider ingegaan op de onderdelen waar een inhoudelijk redacteur op let.

Tekstuele redactie

Waar er bij de inhoudelijke redactie met name gelet wordt op het verhaal, let de redacteur bij de tekstuele redactie veel meer op de taal. Lopen de zinnen een beetje lekker? Of blijf je hangen bij het lezen? Zou het betreffende personage dit echt zo gezegd kunnen hebben? Of lijkt het daar helemaal niet op? Is het schrijftaal wat er wordt gebruikt of toch meer spreektaal? Hoe schrijf je een bepaald woord überhaupt? Er wordt tijdens de tekstuele redactie dus wat dieper naar je manuscript gekeken. Je kunt zeggen dat er op dit moment op macro-niveau naar je manuscript gekeken wordt.

Ben je nieuwsgierig hoe ik als tekstueel redacteur werk? Vraag dan een gratis kijkje achter de schermen aan.

Maar wanneer kies je nu voor welke redactievorm?

Eigenlijk zijn beide redactievormen nodig voor je manuscript als je het écht goed wilt doen. Want het is voor een redacteur eigenlijk niet te doen om in één ronde zowel de inhoudelijke als de tekstuele redactie te doen. Het is namelijk een andere manier van lezen. En ja, tijdens de inhoudelijke redactie wordt er best een d-tje of een t-je aangepast als het oog erop valt. En tijdens de tekstuele redactie wordt er ook een opmerking gemaakt als een ritje Haarlem-Utrecht ineens in twintig minuten gereden is met de auto. Maar de focus ligt op andere zaken.

Wil je weten of jouw manuscript al toe is aan redactie?

Dan heb ik iets voor je dat antwoord kan geven op deze vraag. Speciaal hiervoor heb ik namelijk de Proeverij. Een mini-redactie van een deel van je manuscript. Dat mag zowel inhoudelijk als tekstueel zijn. Maximaal tien pagina’s en binnen vijf werkdagen weet jij precies waar je aan toe bent. Op deze pagina vind je meer informatie over de Proeverij.

En weet je? Mag ik, nadat je de Proeverij hebt gekocht, je hele manuscript redigeren? Dan krijg je het bedrag van de Proeverij als korting. Win-win toch?